Lở loét da sau xạ trị: Vì sao lại xẩy ra? Ai dễ bị nhất?

Xạ trị là một trong những phương pháp điều trị ung thư phổ biến và hiệu quả hiện nay. Tuy nhiên, bên cạnh tác dụng tiêu diệt tế bào ung thư, xạ trị cũng gây ra nhiều tác dụng phụ không mong muốn, trong đó có lở loét da sau xạ trị – một tình trạng khiến nhiều bệnh nhân lo lắng, đau đớn và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống. Vậy lở loét da do xạ trị vì sao lại xảy ra? Những ai dễ bị nhất? Và có giải pháp nào giúp cải thiện tình trạng này một cách tự nhiên, hiệu quả? Hãy cùng tìm hiểu ngay dưới đây.

Lở loét da sau xạ trị là gì?

Lở loét da sau xạ trị là tình trạng tổn thương da xuất hiện ở vùng được chiếu xạ. Biểu hiện ban đầu có thể là khô da, đỏ, rát, sau đó chuyển dần sang rụng lông, phồng rộp, bong tróc, loét sâu và chảy dịch. Mức độ nghiêm trọng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: liều lượng xạ trị, thời gian điều trị, vị trí cơ thể được chiếu xạ, và cả cơ địa của người bệnh.

Vì sao lại xảy ra lở loét da sau xạ trị?

Tác động trực tiếp của tia xạ

Tia xạ (tia gamma, X, proton…) khi chiếu vào cơ thể không chỉ tiêu diệt tế bào ung thư mà còn làm tổn thương các tế bào khỏe mạnh, đặc biệt là các tế bào da – loại tế bào có khả năng tái tạo nhanh. Khi da bị tổn thương lặp đi lặp lại, khả năng hồi phục giảm sút, dẫn đến tình trạng viêm nhiễm, bong tróc và lở loét.

Giảm lưu thông máu và dưỡng chất

Xạ trị còn làm giảm lưu lượng máu đến vùng da bị chiếu xạ, khiến các mô thiếu oxy và dưỡng chất cần thiết để phục hồi, dẫn đến hoại tử mô da và hình thành vết loét sâu và vết lở loét lan rộng.

Ảnh hưởng đến hệ miễn dịch

Nhiều bệnh nhân sau khi xạ trị bị suy giảm miễn dịch, khiến da không thể tự chống chọi với các tác nhân viêm nhiễm bên ngoài. Kết quả là vết loét kéo dài, dễ nhiễm trùng và khó lành.

Ai dễ bị lở loét da sau xạ trị?

Không phải ai điều trị bằng xạ trị cũng bị lở loét da. Tuy nhiên, những nhóm người dưới đây có nguy cơ cao hơn:

Bệnh nhân điều trị ung thư vùng đầu, cổ, vú, bụng

Những vùng da mỏng, nhạy cảm như ngực, cổ, mặt, bụng dưới dễ bị tổn thương do xạ trị. Đặc biệt, bệnh nhân ung thư vú sau xạ trị vùng ngực thường gặp phải tình trạng da đỏ, bong tróc, có mủ và đau rát.

Người có làn da nhạy cảm, cơ địa dị ứng

Làn da yếu, dễ kích ứng thường phản ứng mạnh với tia xạ, làm tăng nguy cơ bị viêm da, nổi mẩn, phồng rộp hoặc lở loét nghiêm trọng hơn so với người bình thường.

Bệnh nhân có bệnh nền: tiểu đường, suy giáp, rối loạn tuần hoàn

Các bệnh này làm giảm khả năng tái tạo mô và liền sẹo, khiến quá trình phục hồi da sau tổn thương lâu hơn, tăng nguy cơ biến chứng.

Người cao tuổi

Tuổi càng cao thì tốc độ tái tạo tế bào càng chậm, khiến da dễ bị tổn thương và khó lành hơn sau mỗi đợt xạ trị.

Lở loét da ảnh hưởng như thế nào đến người bệnh?

• Gây đau rát, ngứa ngáy khó chịu, ảnh hưởng đến giấc ngủ và tinh thần người bệnh.

• Tăng nguy cơ nhiễm trùng, vết lở loét lan rộng, viêm mô tế bào, thậm chí hoại tử nếu không được chăm sóc đúng cách.

• Làm gián đoạn quá trình điều trị ung thư, bởi bác sĩ có thể phải trì hoãn xạ trị để tránh làm tổn thương nghiêm trọng hơn.

• Để lại sẹo xấu, mất thẩm mỹ và gây tâm lý tự ti.

Giải pháp cải thiện lở loét da sau xạ trị

Hiện nay, có nhiều phương pháp được sử dụng để làm dịu và phục hồi làn da bị tổn thương sau xạ trị, bao gồm:

Chăm sóc da đúng cách

• Vệ sinh vùng da tổn thương bằng nước muối sinh lý hoặc dung dịch sát khuẩn nhẹ.

• Tránh dùng xà phòng có tính tẩy rửa mạnh hoặc các sản phẩm chứa cồn, hương liệu.

• Không cào gãi hoặc bóc vảy da, vì dễ gây nhiễm trùng.

Sử dụng thuốc mỡ, kem dưỡng tái tạo da

Các sản phẩm chứa panthenol, vitamin E, chiết xuất nha đam,… giúp làm dịu da, giữ ẩm và hỗ trợ tái tạo tế bào mới.

Sử dụng sản phẩm hỗ trợ từ thảo dược – Cao dán Dr. Dư Tuy

Một giải pháp đang được nhiều bệnh nhân tin tưởng hiện nay là Cao dán Dr. Dư Tuy – sản phẩm ứng dụng thảo dược Đông y kết hợp y học hiện đại, giúp hỗ trợ:

• Giảm đau, kháng viêm tự nhiên nhờ thành phần từ đại hoàng, xích thược, thục địa, huyền sâm, quế chi, nghệ vàng…

• Tăng tuần hoàn máu, giúp da được cung cấp dưỡng chất phục hồi nhanh chóng.

• Làm dịu và bảo vệ vùng da bị tổn thương, hạn chế nhiễm trùng và loét sâu.

• Dễ sử dụng, không gây kích ứng, phù hợp với cả người có da nhạy cảm.

Người bệnh có thể sử dụng cao dán tại vùng da quanh khu vực xạ trị (tránh dán trực tiếp lên vết loét hở). Với liệu trình đều đặn, nhiều bệnh nhân đã phản hồi tích cực về hiệu quả giảm đau, da khô nhanh, không còn ngứa rát và nhanh liền sẹo.

Lưu ý: Trước khi sử dụng bất kỳ sản phẩm nào, nên tham khảo ý kiến của bác sĩ điều trị, đặc biệt khi đang trong giai đoạn xạ trị hoặc có vết loét sâu, nhiễm trùng nặng.

Phòng ngừa lở loét da sau xạ trị như thế nào?

Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh. Người bệnh có thể giảm nguy cơ lở loét da sau xạ trị bằng cách:

• Giữ da luôn ẩm mịn, sạch sẽ trong suốt quá trình điều trị.

• Tránh tiếp xúc với ánh nắng mặt trời trực tiếp, vì da đang bị tổn thương rất nhạy cảm với tia UV.

• Mặc quần áo mềm, rộng rãi, tránh cọ xát vùng da chiếu xạ.

• Uống đủ nước, ăn nhiều rau củ quả để cung cấp vitamin và khoáng chất cho da.

• Sử dụng các sản phẩm hỗ trợ bảo vệ da sớm như Cao dán Dr. Dư Tuy để giảm thiểu tổn thương ngay từ đầu.

Hình ảnh dán cao điều trị lở loét da sau xạ trị ung thư vú

Kết luận

Lở loét da sau xạ trị là một biến chứng phổ biến nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa và cải thiện nếu được chăm sóc đúng cách. Hiểu rõ nguyên nhân, nhận biết sớm dấu hiệu tổn thương da, kết hợp giữa chế độ chăm sóc khoa học và giải pháp hỗ trợ từ thảo dược như Cao dán Dr. Dư Tuy sẽ giúp người bệnh giảm đau, phục hồi nhanh và tiếp tục điều trị ung thư một cách hiệu quả.